Haber Detay
Seçili finans ve borsa haberinin detaylı içeriği, piyasa etkisi ve ilgili gelişmeler.
Genel Ekonomi
17 Eylül 2026
BOBET
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ev sahipliğinde gerçekleştirilen Araştırma Üniversiteleri Destek Programı (ADEP) toplantısının açılışında değerlendirmelerde bulundu. Türk yükseköğretiminin küresel düzeyde cazibesini artırmaya dönük adımlar atıldığını belirten Yılmaz, 2027 yılı itibarıyla başarılı uluslararası öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına dahil edilmesinin ve üniversitelerin uluslararası yeteneklerin bir araya geldiği merkezlere dönüştürülmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Yükseköğretim kurumlarını ekonomik kalkınmanın temel bileşenleri arasında gördüklerini vurgulayan Yılmaz, bilimsel bilgi birikimi ile sanayi ve üretim alanları arasında kurulacak bağın, Türkiye ekonomisinin rekabet gücünü ve katma değerini yükseltmedeki önemine dikkat çekti. Üniversitelerin araştırma potansiyellerinin stratejik öncelik barındıran sahalara yönlendirilmesi ve ekonomik faydaya dönüştürülmesi gerektiğini belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde insan odaklı kalkınma hedeflerinin sürdürüldüğünü ifade etti.
Türkiye'de 20'si devlet ve 3'ü vakıf olmak üzere toplam 23 araştırma üniversitesinin faaliyet gösterdiğini hatırlatan Yılmaz, araştırma performansını yükselten 10 üniversitenin ise Aday İzleme Programı kapsamında izlendiğini bildirdi. ADEP çerçevesinde 20 devlet araştırma üniversitesine aktarılacak ödeneklerin yıllık performans verilerine göre belirlendiğini belirten Yılmaz, kaynakların kamu harcama programlarında model oluşturabilecek nitelikte olduğunu aktardı.
Programa sağlanan finansal kaynaklara ilişkin verileri paylaşan Yılmaz, 2022 yılında 188 projeye 115 milyon lira destek sağlanırken, 2026 yılında merkezi bütçeden tahsis edilen 1,4 milyar lira ile desteklenen proje sayısının 548'e ulaştığını dile getirdi. Böylece son 4 yıllık dönemde proje sayısının yaklaşık 3 katına, destek tutarının ise 12 katına çıktığını belirten Yılmaz; yaklaşık 1,9 milyar lira toplam bütçeli 548 projenin 1,4 milyar liralık kısmının merkezi bütçeden, kalan 491 milyon liralık kısmının ise üniversitelerin öz kaynaklarından karşılandığını beyan etti.
Küresel ölçekte artan jeopolitik riskler ve belirsizlikler karşısında kaynakların stratejik kullanımının zorunlu hale geldiğini ifade eden Yılmaz, projelerin nitelikli yayın, yeni araştırma, yetkin insan kaynağı ve sahada uygulanabilir sonuçlar üretmesini beklediklerini söyledi. ADEP'in yeni döneminin dijitalleşme ve bağımsız uzman değerlendirmelerine dayandığını belirten Yılmaz; özel sektör, sanayi ve uluslararası araştırma kuruluşlarıyla yürütülecek ortaklıkların değerlendirmelerde ön plana çıkacağını, genç araştırmacıların projelerdeki rolünün artacağını kaydetti.
Öğrencilerin kampus içerisinde nitelikli işlerde istihdam edilmesine yönelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İŞKUR ve YÖK ile temasların sürdüğünü açıklayan Yılmaz, İşgücü Uyum Programı vasıtasıyla öğrencilerin araştırma laboratuvarlarında görev alarak İŞKUR üzerinden gelir elde edebileceklerini ve araştırma süreçlerine katılabileceklerini ifade etti.
Türkiye'nin makroekonomik ve AR-GE göstergelerine dair rakamları aktaran Yılmaz, AR-GE harcamalarının milli gelir içerisindeki payının 2002'deki yüzde 0,5 seviyesinden 2024 yılında yüzde 1,5'e yaklaştığını bildirdi. Türkiye ekonomisinin büyüklüğünün 2002 yılındaki 238 milyar dolar seviyesinden 2024'te 1,3 trilyon doların üzerine çıktığını kaydeden Yılmaz, bu yıl söz konusu rakamın 1,8 trilyon doları aşmasının hedeflendiğini belirtti. Toplam AR-GE harcamalarının yaklaşık 19 milyar dolara ulaştığını, AR-GE personeli sayısının 29 binden 310 bine, yıllık patent başvuru sayısının ise 414'ten 8 bin 600'ün üzerine yükseldiğini vurguladı.
Bilimsel yayın sıralamasında Türkiye'nin 2002'deki 29'uncu sıradan geçen yıl 15'inci sıraya tırmandığını hatırlatan Yılmaz, QS Dünya Üniversite Sıralaması 2027 verilerine göre Türkiye'den 6 üniversitenin ilk 500 içerisinde yer aldığını, ilerleyen süreçte ilk 300 ve ilk 100 basamaklarında daha fazla üniversitenin yer almasının hedeflendiğini belirtti. PISA 2025 sonuçlarının da eğitime yapılan uzun vadeli yatırımların bir sonucu olduğunu ifade etti.
Uluslararası başarılı öğrencilerin Türkiye'de kalarak ekonomik ve bilimsel kalkınmaya katkı sunmalarını amaçlayan beyin göçünü destekleyici programlar üzerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile YÖK'ün ortak çalışma yürüttüğünü belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ilan edilen Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı'na gençlerin başvuru yapması çağrısında bulundu.
Konuşmasının ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Araştırma Üniversiteleri 2026 Yılı Performans Sıralamasını açıkladı. Listenin ilk sırasında Koç Üniversitesi yer alırken, devamındaki sıralama şu şekilde oluştu:
Sabancı Üniversitesi, ODTÜ, İstanbul Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Gazi Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Ege Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi.
Ekofin'deki özelliklere erişmek için lütfen hesabınızı oluşturunuz.
Yorumlar yükleniyor...